Những ngày đầu năm 2026, thị trường tài chính toàn cầu rúng động khi các “ông lớn” như Charles Schwab hay Raymond James mất giá 7-9% giá trị chỉ vì một công cụ AI mang tên Hazel. Cùng lúc đó, bức tranh việc làm tại Mỹ đầy mâu thuẫn khiến giới chuyên gia tranh cãi nảy lửa.
Câu hỏi đặt ra là: Người lao động và doanh nghiệp Việt Nam đang ở đâu trong vòng xoáy này?
1️⃣ Từ “Hazel” ở Mỹ đến thực tế ngành Tài chính – Ngân hàng Việt Nam
Việc AI có khả năng tự động hóa các tác vụ phức tạp (như lập kế hoạch thuế, phân tích đầu tư) không còn là dự báo. Tại Việt Nam, chúng ta đã thấy:
Áp lực lên nhóm nhân sự tầm trung: Các công việc như soát xét chứng từ, phân tích dữ liệu cơ bản tại các ngân hàng và công ty chứng khoán đang dần bị thay thế bởi các thuật toán.
Xu hướng “nén” chi phí: Khi các nền tảng AI giúp giảm phí dịch vụ, các công ty môi giới nội địa sẽ phải đối mặt với cuộc đua hạ phí để giữ chân khách hàng. Nếu không đổi mới công nghệ, biên lợi nhuận sẽ bị bóp nghẹt.
2️⃣ Nghịch lý thị trường lao động: Con số và Thực tế
Mỹ đang tranh cãi về việc số lượng việc làm tăng nhưng dữ liệu cũ lại bị điều chỉnh giảm. Tại Việt Nam, chúng ta cũng đang thấy một sự chuyển dịch tương tự:
Tuyển dụng “ảo” và sự chọn lọc khắt khe: Dù các báo cáo có thể cho thấy nhu cầu tuyển dụng vẫn có, nhưng thực tế doanh nghiệp đang cực kỳ “kén chọn”. Họ không thiếu người, họ chỉ thiếu người biết dùng AI để nhân 5, nhân 10 năng suất.
Ngành sản xuất (như Ford): Sự cố của Ford nhắc nhở các doanh nghiệp sản xuất và lắp ráp tại Việt Nam về tính trọng yếu của chuỗi cung ứng và rủi ro thuế quan trong bối cảnh địa chính trị phức tạp.
3️⃣ Bài học “Xương máu” cho HR và Nhà quản lý Việt
Đừng đợi đến khi cổ phiếu sụt giảm mới hành động. Từ góc nhìn chiến lược nhân sự, đây là lúc chúng ta cần:
Up-skilling (Nâng cao kỹ năng) cấp bách: Đào tạo nhân sự không chỉ là biết dùng ChatGPT, mà phải là làm chủ các công cụ AI chuyên biệt trong ngành (Fintech, Edutech, Legaltech).
Chuyển dịch sang giá trị “Người” hơn: Khi AI làm tốt việc tính toán, nhân sự phải làm tốt việc xây dựng niềm tin và tư vấn chiến lược – những thứ mà máy móc chưa thể sao chép cảm xúc.
Quản trị rủi ro chuỗi cung ứng nhân lực: Giống như Ford gặp khó vì phụ thuộc linh kiện, doanh nghiệp cũng sẽ “gãy” nếu phụ thuộc vào một nhóm nhân sự cũ kỹ, ngại thay đổi.
💡 Lời kết: Cơn bão AI không loại trừ một ai, và báo cáo việc làm dù ở Mỹ hay Việt Nam cũng chỉ là những con số mang tính thời điểm. Quan trọng là chúng ta chuẩn bị cho mình một “bộ khung” kỹ năng linh hoạt và một tư duy sẵn sàng thích nghi.
#HRStrategy #VietnamMarket #AIRevolution #Fintech #LaborMarket2026 #FutureOfWork
