Jim Collins, một nhà nghiên cứu quản lý hàng đầu thế giới và tác giả của những cuốn sách kinh điển như “Built to Last”, đã dành 5 năm ròng rã phân tích dữ liệu từ 28 công ty để trả lời câu hỏi lớn: “Tại sao một số công ty chỉ ‘tốt’ mãi mãi, trong khi số khác nhảy vọt lên ‘vĩ đại’?” Kết quả là “Từ Tốt Đến Vĩ Đại” (tựa gốc: “Good to Great”), xuất bản năm 2001, một kiệt tác dựa trên nghiên cứu thực nghiệm nghiêm ngặt. Không phải lý thuyết suông hay câu chuyện truyền cảm hứng mơ hồ, cuốn sách này là “bản đồ” thực tế giúp doanh nghiệp – và cả cá nhân – vượt qua ngưỡng “tốt đủ dùng” để đạt sự xuất sắc bền vững. Với hơn 4 triệu bản bán ra và ảnh hưởng đến các ông lớn như Apple hay General Electric, đây là cuốn sách “phải đọc” cho bất kỳ ai mơ về sự vĩ đại, dù anh chị là CEO, startup founder hay chỉ đơn giản là người muốn cuộc đời mình “lên level”.
Cuốn sách được xây dựng như một cuộc điều tra khoa học: Collins và đội ngũ so sánh 11 công ty “từ tốt đến vĩ đại” như Walgreens hay Nucor, tăng trưởng lợi nhuận gấp 6,9 lần thị trường trong 15 năm, với các công ty đối chứng chỉ “tốt” như chuỗi sụp đổ sau bong bóng dot-com. Kết quả là không có “phép màu” – chỉ có 7 nguyên tắc cốt lõi, được chia thành ba giai đoạn: người kỷ luật, tư duy kỷ luật, và hành động kỷ luật. Collins lập luận rằng sự vĩ đại không phải ngẫu nhiên hay nhờ CEO “siêu sao”, mà là kết quả của quá trình tích lũy dần dần, giống như “bánh đà quay” – bắt đầu chậm chạp nhưng sau đó tăng tốc không thể dừng lại. Các công ty vĩ đại tránh “vòng lặp tử thần” của thay đổi hỗn loạn, thay vào đó xây dựng nền tảng vững chắc qua sự kiên trì và đối mặt sự thật.
Bắt đầu từ giai đoạn người kỷ luật nhằm xây dựng đội ngũ đầu tiên, nguyên tắc lãnh đạo cấp độ 5 nhấn mạnh rằng lãnh đạo vĩ đại không phải “ngôi sao” kiêu ngạo, mà là những người khiêm tốn, quyết đoán, đặt lợi ích công ty lên trên cá nhân; họ chịu trách nhiệm cho thất bại nhưng chia sẻ công lao cho đội ngũ, với bài học “Khiêm tốn + Ý chí = Vĩ đại” như Darwin Smith của Kimberly-Clark, người “cắt bỏ” mảng kinh doanh cốt lõi để cứu công ty. Tiếp theo là nguyên tắc “Ai trước, sau đó là cái gì”, khuyên đừng vội quyết định chiến lược mà hãy “lấy đúng người lên xe buýt”, sa thải sai người, và để đội ngũ tự quyết định hướng đi, vì đúng người sẽ thích nghi và sáng tạo, giúp công ty vượt qua mọi biến cố.
Sang giai đoạn tư duy kỷ luật để đối mặt sự thật và tập trung, nguyên tắc đối mặt sự thật phũ phàng nhưng không mất niềm tin dạy rằng các công ty vĩ đại “nhìn thẳng vào gương” – thừa nhận vấn đề mà không tự lừa dối – nhưng giữ “lửa cổ vũ” theo nghịch lý stockdale, tin chắc vào chiến thắng cuối cùng, với bài học sử dụng “câu hỏi Stockdale” – “Anh chị sẽ làm gì nếu tình huống tệ nhất xảy ra?” – để biến khủng hoảng thành cơ hội. Nguyên tắc khái niệm nhím so sánh với con nhím cuộn tròn bảo vệ bản thân khác với cáo đa mưu, khuyên hãy tập trung vào giao điểm ba vòng tròn: Anh chị đam mê gì? Anh chị giỏi nhất thế giới ở đâu? Điều gì thúc đẩy động lực kinh tế? Với bài học vĩ đại đến từ sự đơn giản hóa, không phải đa dạng hóa – Walgreens thành công nhờ “cửa hàng thuốc tốt nhất trong vòng 1 phút lái xe”.
Cuối cùng, giai đoạn hành động kỷ luật để thực thi không cần giám sát, nguyên tắc văn hóa kỷ luật nhấn mạnh không phải “kỷ luật từ trên xuống” với quy tắc cứng nhắc, mà là sự tự giác – nhân viên “kỷ luật tự thân” trong khuôn khổ tự do, với bài học kết hợp kỷ luật với doanh nhân nội tại để tránh “sân chơi” hỗn loạn. Nguyên tắc công nghệ là chất xúc tác dạy rằng công nghệ không tạo ra vĩ đại, mà chỉ đẩy nhanh những gì anh chị đã giỏi, với bài học sử dụng công nghệ như “động cơ tăng tốc” cho khái niệm nhím, không phải “viên đạn bạc” chữa bách bệnh. Nguyên tắc bánh đà và vòng lặp tử thần giải thích sự vĩ đại là quá trình tích lũy – đẩy bánh đà quay qua hàng ngàn vòng lặp nhỏ như tuyển dụng, quyết định, thực thi cho đến khi đà quay tự thân, ngược lại “doom loop” là thay đổi CEO liên tục dẫn đến hỗn loạn, với bài học không có “khoảnh khắc vĩ đại” – chỉ có sự kiên trì dẫn đến đột phá.
Xuyên suốt cuốn sách, Collins nhấn mạnh rằng các nguyên tắc này không chỉ dành cho doanh nghiệp lớn; chúng áp dụng cho startup, tổ chức phi lợi nhuận, thậm chí cá nhân – như cách anh chị “chuyển từ tốt đến vĩ đại” trong sự nghiệp bằng cách tập trung vào “nhím cá nhân”. Lập luận cốt lõi là “Vĩ đại là kết quả của những lựa chọn có ý thức, không phải tài năng bẩm sinh” – với dữ liệu chứng minh rằng các công ty vĩ đại duy trì thành công lâu dài, vượt qua suy thoái kinh tế. Một hiểu biết đáng chú ý là “Đừng để ‘tốt’ là kẻ thù của ‘vĩ đại'” – hầu hết chúng ta hài lòng với “tốt đủ”, nhưng chỉ những ai dám đối mặt sự thật mới chạm đến đỉnh cao.
Nếu anh chị đang dẫn dắt một đội ngũ “tốt nhưng ùn tắc”, hoặc chỉ đơn giản muốn cuộc sống cá nhân bứt phá, “Từ Tốt Đến Vĩ Đại” là kim chỉ nam thực tế, đầy dữ liệu và câu chuyện truyền cảm hứng. Không hứa hẹn “công thức nhanh giàu”, nhưng nó sẽ trang bị cho anh chị công cụ để xây dựng đà quay bền vững. Đọc xong, anh chị sẽ nhìn lại tổ chức hay bản thân với con mắt mới: “Tại sao chưa vĩ đại?” Đây là cuốn sách thay đổi cuộc chơi – không chỉ đọc, mà áp dụng để “bay cao”!
Cảm ơn ACE đã theo dõi. Nếu thấy hữu ích, hãy lan tỏa đến đồng nghiệp và bạn bè để cùng nhau nâng tầm tư duy & phát triển bản thân cùng Shasu nhé. Giá trị chỉ lớn khi được trao đi ạ
Ngoài mảng dịch vụ tuyển dụng headhunter tại thị trường Việt Nam, Shasu thêm mảng tuyển dụng di trú, nhờ ACE lan tỏa đến ai cần biết các con đường định cư: https://news.shasu-group.com/2024/05/24/cac-con-duong-de-co-quoc-tich-my-canada-uc-chau-au-tro-thanh-cong-dan-toan-cau/
Contact us: zalo.me/3375386215881414131
