VAI TRÒ HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TỰ DO CỦA VIỆT NAM TRONG NĂM 2022

Các Hiệp định thương mại tự do (FTAs) của Việt Nam cùng với Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) dự kiến sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm nay.

Khi Việt Nam mở rộng biên giới hơn nữa cho du lịch quốc tế, chính phủ muốn đảm bảo rằng đất nước có thể lấy lại đà tăng trưởng trước đại dịch. Các Hiệp định thương mại tự do của Việt Nam và các hiệp định song phương khác có khả năng hỗ trợ và đóng một vai trò quan trọng trong trung và dài hạn.

Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới

Việt Nam đã ký kết FTAs thế hệ mới như Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), FTA EU – Việt Nam (EVFTA), FTA Anh – Việt Nam (UKVFTA), và gần đây nhất là RCEP.

Các hiệp định này sẽ không những giúp Việt Nam phát triển nền kinh tế và mạng lưới sản xuất mà còn giúp đất nước tuân thủ các tiêu chuẩn lao động, đồng thời hiện đại hóa luật lao động và hệ thống quan hệ lao động.

Theo Bộ Công Thương (MoIT), bản thân EVFTA đã giúp xuất khẩu của Việt Nam bất chấp đại dịch. Ngoài ra, hơn 200.000 giấy chứng nhận xuất xứ đã được cấp trong năm 2021 cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam với trị giá 7,8 tỷ USD.

Năm 2021, UKVFTA đã giúp thúc đẩy thương mại giữa Việt Nam và Anh lên tới gần 6,6 tỷ USD. Mức tăng trưởng tương tự cũng được ghi nhận với CPTPP với xuất khẩu sang Canada và Mexico ngày càng tăng lên.

Các nhà đầu tư cũng có thể tiếp cận Hiệp định khung ASEAN về Dịch vụ (AFAS). Thỏa thuận này bao gồm các nước ASEAN và tự do hóa thương mại trong một số ngành như giáo dục, vệ sinh, dịch vụ, bệnh viện và du lịch.

Với chi phí được tiết kiệm đáng kể do việc giảm thuế tùy thuộc vào các thị trường khác nhau, các doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý đến các quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và vệ sinh, yêu cầu nhãn hiệu, quy định xuất nhập khẩu cũng như hướng dẫn thương hiệu.

Sự hỗ trợ của chính phủ và các ngành tăng trưởng cao

Bộ Công Thương cho biết sẽ xem xét các nỗ lực thực hiện FTAs hiện hành và lập kế hoạch cho FTAs mới, nhằm đảm bảo thị trường ổn định cho Việt Nam. Một số bước mà Bộ Công Thương đã vạch ra cho năm 2022 bao gồm:

Làm việc với các cơ quan liên quan về cơ sở hạ tầng, tăng cường kết nối và giảm chi phí logistic
Làm việc với các tỉnh biên giới để giảm bớt các thủ tục hải quan trong xuất nhập khẩu hàng hóa
Giảm bớt thách thức trong cơ sở hạ tầng cảng
Nâng cao nhận thức về phát triển thị trường chính và thị trường ngách
Tạo điều kiện cho việc chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin
Đề xuất các biện pháp phòng vệ thương mại nhằm bảo vệ lợi ích của các ngành sản xuất trong nước.

Các doanh nghiệp có thể xem xét kỹ hơn ngành nào có thể hưởng lợi từ FTAs và điều chỉnh sản xuất theo nhu cầu và xu hướng hiện tại.

Ví dụ, vào tháng 1 năm 2021, xuất khẩu của Việt Nam đạt giá trị 29 tỷ USD, tăng 1,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong số này, có 7 nhóm hàng đạt doanh thu trên 1 tỷ USD, mỗi nhóm chiếm tổng cộng 63,3% tổng kim ngạch xuất khẩu theo Bộ Công Thương.

Một số nhóm hàng hóa này là:

Điện thoại và linh kiện 4 tỷ USD
Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (3,5 tỷ USD)
Hàng dệt may (3,3 tỷ USD)
Nông, lâm, thủy sản (2,67 tỷ USD)

2022 – năm quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế

Năm nay sẽ rất quan trọng vì Việt Nam đang tìm cách hồi phục mức tăng trưởng trước đại dịch, sau các đợt phong tỏa nghiêm ngặt và ngừng sản xuất. Các doanh nghiệp bị ảnh hưởng nặng nề trong năm ngoái cũng đang mong muốn tăng cường thương mại và doanh thu cũng như tìm cách hạn chế thua lỗ so với năm ngoái.

Tuy nhiên, sẽ có những thách thức, giá cước vận tải biển vẫn ở mức cao do lượng container bị hạn chế ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này cũng làm tăng chi phí nguyên vật liệu cũng như thời gian giao hàng cao hơn. Các thủ tục hành chính phức tạp, sự chậm trễ của hải quan và cơ sở hạ tầng cũng là những yếu tố cản trở các doanh nghiệp tận dụng các FTA.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư đã sẵn sàng mở rộng phạm vi kinh doanh, chính phủ Việt Nam đã nhận ra triển vọng này và đưa ra các chính sách thân thiện với nhà đầu tư nhằm thu hút đầu tư để thúc đẩy phát triển kinh tế mạnh mẽ.

Mặc dù các biến thể khác nhau về dịch bệnh vẫn có thể xảy ra, nhưng tỷ lệ tiêm chủng cao của Việt Nam sẽ giúp các doanh nghiệp mở cửa. Chính phủ đã nhắc lại kế hoạch của mình để giữ cho các nhà máy tiếp tục hoạt động với cách tiếp cận “sống chung với virus”.