COVID-19 VÀ SỰ ẢNH HƯỞNG TỚI CHUỖI CUNG ỨNG TẠI VIỆT NAM (Phần 1)

Đại dịch COVID-19 đã làm chậm thương mại toàn cầu và làm đứt quãng chuỗi cung ứng. Loại virus này, lần đầu tiên xuất hiện ở Trung Quốc, đã làm đóng cửa các cơ sở sản xuất trong một thời gian dài. Vì Trung Quốc, nơi được mệnh danh là công xưởng của thế giới, phải đóng cửa các nhà máy, điều này dẫn đến hiệu ứng gợn sóng phá vỡ chuỗi cung ứng toàn cầu với các doanh nghiệp đang gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nguồn nguyên liệu thô đầu vào.

Điều này đặc biệt ảnh hưởng đến Việt Nam, quốc gia phụ thuộc vào Trung Quốc để nhập khẩu nguyên liệu thô cho các ngành công nghiệp và trong khi đó cũng đồng thời xuất khẩu sang nước này. Một cuộc khảo sát vào tháng 2 của Phòng Thương mại Hoa Kỳ (AmCham) cho thấy phần lớn các thành viên của tổ chức này đang báo cáo những khó khăn trong việc tìm nguồn cung ứng và nguyên liệu từ các nhà cung cấp Trung Quốc. Ngoài ra, 70% thành viên cho biết họ chỉ hoạt động với 70% công suất.

DOANH NGHIỆP TẠM DỪNG SẢN XUẤT

Một số nhà sản xuất ô tô bao gồm Honda, Toyota, Nissan và Ford có nhà máy sản xuất tại Việt Nam đã tạm ngừng sản xuất do đại dịch. Hoạt động kinh doanh trên tất cả các lĩnh vực ở Việt Nam đang phải đối mặt với sự gián đoạn, đặc biệt là Việt Nam hiện đang trong chương trình giãn cách xã hội kéo dài hai tuần cho đến ngày 30 tháng 9, nơi chỉ các doanh nghiệp thiết yếu hoạt động.

KINH TẾ VIỆT NAM PHỤC HỒI: THEO NGÂN HÀNG THẾ GIỚI

Cho tới nay, theo Ngân hàng Thế giới, trong khi Việt Nam vẫn phải đối mặt với COVID-19, thì nền kinh tế vẫn có khả năng phục hồi. Trong báo cáo của mình tại Đông Á và Thái Bình Dương vào thời điểm COVID-19, Việt Nam vì sự hội nhập với nền kinh tế toàn cầu đã phải gánh chịu hậu quả do đại dịch đặc biệt gây ra ảnh hưởng đến ngành sản xuất và du lịch. Tuy nhiên, xuất khẩu tăng 8% trong 2 tháng đầu năm, trong khi dòng vốn FDI lên tới 2,5 tỷ USD.

Mặc dù đây vẫn là một giai đoạn khó khăn, nhưng Việt Nam đã sẵn sàng để vượt qua cuộc khủng hoảng đang diễn ra. Báo cáo nói thêm rằng mặc dù đại dịch có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam trong ngắn hạn – nếu vi rút được ngăn chặn – về lâu dài, Việt Nam có thể quản lý các rủi ro bên ngoài bằng cách đa dạng hóa dòng chảy thương mại và cải thiện khả năng cạnh tranh.

CHUỖI CUNG ỨNG KHÔNG HOẠT ĐỘNG

Với việc biên giới bị đóng cửa và thương mại bị hạn chế – các quốc gia có thể sẽ hạn chế mở cửa biên giới cho các hoạt động thường xuyên. Ví dụ, khi một cảng ở Vũ Hán – tâm điểm của đại dịch – mở cửa cho hoạt động kinh doanh, một số quốc gia trong cùng tuần đó đã đóng cửa biên giới của họ. Ethiopia đóng cửa biên giới đất liền, Myanmar hủy bỏ tất cả các chuyến bay thương mại, trong khi Mỹ, Canada và phần lớn châu u đưa ra các biện pháp hạn chế.

Ngoài ra, hầu hết các quốc gia, nếu không muốn nói là tất cả, đều phải hoãn các chuyến bay chở khách. Bản thân Việt Nam đã tạm dừng tất cả các chuyến bay chở khách quốc tế vào ngày 1 tháng 4, trong khi các chuyến bay nội địa rất hạn chế trong thời gian giãn cách xã hội. Vấn đề với điều này là khi các máy bay chở khách thương mại cũng như chuyên chở hàng hóa và với số lượng máy bay bay ít hơn, giá vận chuyển hàng không đã tăng đột biến. Tại Trung Quốc, giá cước này đã tăng vọt 200% đối với các điểm đến ở Đông Nam Á và hơn 100% đối với châu u và Mỹ theo chỉ số TAC dùng để đo minh bạch giá cước vận tải hàng không. Với việc ngừng hoạt động ở hầu hết các quốc gia có thể vẫn duy trì trong tương lai gần, giá cước vận tải hàng không dự kiến sẽ tiếp tục tăng.

Mặt khác, nhu cầu ít hơn, các đơn hàng bị hủy khiến đơn hàng xuất khẩu sụt giảm buộc các công ty phải sa thải nhân viên. Gần đây nhất, với các ca nhiễm COVID-19 đang lan rộng theo cấp số nhân ở Mỹ và thị trường tiêu thụ chậm lại – các đơn vị sản xuất đồ nội thất tại Việt Nam đang cảm nhận sự ảnh hưởng. Để đối phó, một số nhà máy đã cắt giảm lực lượng lao động và tạm thời đóng cửa các dây chuyền sản xuất. Một số nhà máy đang kéo dài thời gian nghỉ, trong khi một số nhà máy đang làm xoay ca với số giờ làm việc giảm.

CÁC CƠ HỘI MUA HÀNG TRỰC TUYẾN

Trong khi đại dịch là thảm họa đối với một số người, nó cũng đã tạo ra cơ hội cho những người khác. Đặc biệt, mua sắm tạp hóa trực tuyến đã tăng vọt, trong khi dịch vụ giao đồ ăn cũng trở nên phổ biến. Chuỗi siêu thị BigC cho biết, các cửa hàng của họ ở miền Nam Việt Nam báo cáo có 3000 đơn đặt hàng trực tuyến trong tháng 3, tăng 1.000 đơn hàng so với tháng trước.

️ Đại dịch đã làm thay đổi xu hướng tiêu dùng; khảo sát của Nielsen Việt Nam cho thấy người dân giảm 50% tần suất đến siêu thị. Khi thương mại điện tử của Việt Nam vẫn đang phát triển, đại dịch đã đẩy nhanh sự chuyển dịch này.